Jan Mazurkiewicz ps. „Radosław” („Jan”, „Sęp”, „Socha”, „Zagłoba”)

Jan Mazurkiewicz urodził się 27 VIII 1896 roku we Lwowie w rodzinie rzemieślniczej. Dzieciństwo i lata szkolne spędza w Złoczowie, zaś lata gimnazjalne we Lwowie, w VII Gimnazjum Państwowym.
W czasie nauki działa w młodzieżowej grupie „Zarzewie”, a na początku I Wojny Światowej zostaje członkiem Związku Strzeleckiego. Walczy w szeregach I Brygady Józefa Piłsudskiego, w czasie bitwy pod Łoczówkiem zostaje ranny i wzięty do niewoli rosyjskiej. Po ucieczce z transportu powraca do Legionów. W bitwie kaniowskiej 11 maja 1918 roku walczy w szeregach 13. pp II Korpusu gen. Hallera. W latach 1918 – 1920 służy w 13. DP w stopniu porucznika. W latach 1938 – 1939 jest wykładowcą taktyki piechoty w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. W sierpniu 1939 roku dostaje przydział do Sztabu Głównego Grupy Operacyjnej Dywersji.
W połowie września 1939 roku zapada decyzja o utworzeniu Tajnej Organizacji Wojskowej. Po klęsce wrześniowej Komenda TOW zostaje ulokowana w Budapeszcie. Dnia 24 czerwca 1940 roku Mazurkiewicz powraca do kraju obejmując funkcję Komendanta Głównego TOW, samodzielnej organizacji bojowo – dywersyjnej działającej według wytycznych Związku Walki Zbrojnej – Armii Krajowej. W marcu 1943 roku następuje scalenie TOW z AK, a dokładnie z Kierownictwem Dywersji ( Kedyw ). Major Mazurkiewicz zostaje zastępcą płk. Emila Fieldorfa „Nila” z jednoczesnym awansem w kwietniu 1943 do stopnia podpułkownika. Po odejściu „Nila” obejmuje z dniem 1 lutego 1944 roku dowództwo Kedywu AK wchodząc w skład ścisłej Komendy Głównej AK.
W chwili wybuchu Powstania Warszawskiego. 1 sierpnia 1944 roku ppłk. Mazurkiewicz obejmuje dowództwo nad zgrupowaniem utworzonym z oddziałów Kedywu AK. Zgrupowanie to przyjmuje jako nazwę pseudonim konspiracyjny swojego dowódcy – „Radosława”.
Imponujący szlak bojowy Zgrupowania „Radosław” wiedzie od Woli przez Stawki, Muranów, Starówkę, Śródmieście, Czerniaków po Mokotów.
11 VIII 1944 roku w czasie wycofywania się z Woli ppłk. Mazurkiewicz zostaje kilkakrotnie ciężko ranny, w tym samym ataku ginie jego brat, dowódca batalionu „Miotła”, kpt. Franciszek Mazurkiewicz ps. „Niebora”. W czasie pobytu „Radosława” w szpitalu, w jego zastępstwie dowództwo obejmuje ppłk. „Paweł” i szef sztabu Kedywu mjr. „Bolek”. Ponownie dowództwo zgrupowaniem ppłk. Mazurkiewicz obejmuje 27 VII. Swymi oddziałami dowodzi leżąc na noszach…
W dniach 30 – 31 sierpnia 1944 roku ppłk. „Radosław” dowodzi główną grupą bojową w czasie próby przebicia się oddziałów Grupy „Północ” do Śródmieścia. Po upadku Starówki oddziały Zgrupowania „Radosław” przechodzą kanałami do Śródmieścia a stamtąd na Czerniaków, gdzie 5 września ppłk. „Radosław” zostaje dowódcą obrony tej dzielnicy. Wobec braku zdecydowanej pomocy ze strony oddziałów 3 DP z armii gen. Berlinga, znajdujących sie po praskiej stronie Wisły, nakazuje 20 września swoim zdziesiątkowanym oddziałom opuszczenie Czerniakowa i przejście kanałami na Mokotów.
W dniu kapitulacji Powstania, 2 października 1944 roku, Jan Mazurkiewicz zostaje awansowany do stopnia pułkownika. Unika wzięcia do niewoli i kontynuuje działalność konspiracyjną. Po rozwiązaniu Armii Krajowej działa w Delgaturze Sił Zbrojnych w Kraju, dowodząc jaj Okręgiem Centralnym.
Aresztowany przez UB 1 sierpnia 1945 roku, zostaje zwolniony we wrześniu 1945 w celu przeprowadzenia akcji ujawnienia żołnierzy AK. Mazurkiewicz staje na czele „Komisji Likwidacyjnej b. AK”. Po jego odezwie z 8 września 1945, o wyjście byłych żołnierzy AK z podziemia, ujawnia się ok. 50 000 akowców, w nadziei że wreszcie zaczną nowe, „normalne” życie…
W tym czasie pułkownik powołuje do życia Komitet Opieki Nad Grobami Poległych Żołnierzy Zgrupowania „Radosław”. Pomaga swoim dawnym żołnierzom odnaleźć się w nowej rzeczywistości, przez swoje rozległe kontakty stara się o zatrudnienie ich – często inwalidów wojennych. Dla byłych żołnierzy batalionu „Zośka” organizuje zimowy wypoczynek w Szklarskiej Porębie. Przy „Caritas” Marymont – Bielany organizuje Koło Przyjaciół Bursy im. Gen. „Grota”, zostaje tam podjęta akcja pomocy sierotom po powstańcach. Płk. Mazurkiewicz regularnie bierze udział w spotkaniach z żołnierzami batalionów „Zośka” i „Parasol”. W późniejszym okresie władze komunistyczne zarzucą mu, że były to „tajne zebrania konspiracyjne mające na celu obalenie siłą ustroju PRL”…
4 lutego 1949 roku płk. Mazurkiewicz zostaje ponownie aresztowany przez UB. Po sfingowanym procesie, na podstawie spreparowanych dowodów, bez dopuszczenia przez sąd świadków obrony, zostaje skazany na dożywocie z art. 1 pkt. 1 dekretu z 31 VIII 1944 ( „o wymiarze kary dla faszystowsko – hitlerowskich zbrodniarzy i zdrajców Narodu Polskiego” ).
W czasie śledztwa jest torturowany w celu wydobycia zeznań obciążających pierwszego dowódcę Kedywu gen. Fieldorfa „Nila”, jednak z powodu jego nieugiętej postawy zrezygnowano z próby wykorzystania go jako świadka w procesie przeciw „Nilowi”.
Kolejne lata spędza w mokotowskim więzieniu Warszawa I. Na wolność wychodzi po ogłoszeniu amnestii w 1956 roku, zrehabilitowany zostaje w 1957.
Sprawując funkcję wiceprezesa Zarządu Głównego ZBoWiD dostaje awans na generała brygady. Staje się to dopiero 12 października 1980 roku…
W drugiej połowie lat 80-tych gen. Mazurkiewicz, wówczas najwyższy stopniem były oficer Armii krajowej w  Polsce, wchodzi w skład Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Bohaterów Powstania Warszawskiego.
Gen. Jan Mazurkiewicz ps. „Radosław” umiera 4 maja 1988 roku w Warszawie. Zostaje pochowany z wojskowymi honorami na cmentarzu wojskowym na Powązkach 11 maja 1988 r.Za wybitne zasługi w czasie I i II Wojny Światowej odznaczony :Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari kl. IVKrzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari kl. VKrzyżem Niepodległości z Mieczem i Krzyżem Walecznych – 11 razy ( !!! )